Een groot deel van de ochtend van de tweede dag van Museums and the Web bracht ik door bij twee samenhangende workshops die gewijd zijn aan API’s en Cloud computing. Deze workshops werden verzorgd door Richard Morgan van het Victoria & Albert Museum en Brian Kelly van UKOLN. De workshop van Richard Morgan heette “What is your museum good at and how do you build an API for it?” Richard benadrukte het belang van services. We zouden minder aandacht moeten besteden aan het aanbieden van data in ruwe vorm, en meer aan het leveren van diensten die aansluiten op de wensen en rollen van gebruikers. En we moeten er vooral ook voor zorgen dat anderen diensten kunnen maken met de data van de musea. Zo heeft het Brooklyn Museum besloten hun API’s te publiceren, zodat anderen ermee aan de slag kunnen. Een voorwaarde is dat het informatieaanbod zo gestructureerd wordt dat het heel eenvoudig hergebruikt kan worden.

De workshop van Brian Kelly combineerde de onderwerpen API’s en Cloud computing. Wat zijn de voor- en nadelen van cloud computing voor musea? Evidente voordelen zijn schaalbaarheid van opslag en bandbreedte en energiebesparing, maar de inschatting van de deelnemers aan de workshop was dat deze argumenten niet voldoende overtuigingskracht hebben bij museumdirecteuren om af te stappen van servers die exclusief gebruikt worden voor eigen dienstverlening en dataopslag. In een (Nederlandse) groep bediscussieerden we ook het belang van het niet meer streven naar een alles-in-een oplossing. Het ene softwarepakket is sterk in het ene punt, een ander pakket is sterk in het anderen, en je wilt het beste van beide combineren. Als dergelijke Software as a Service (Saas)-pakketten uit de Cloud overgenomen kunnen worden en ingeplugd kunnen worden in de eigen omgeving, kan de dienstverlening op een modulaire manier verbeterd worden. Dit vergt uiteraard een goede afstemming en standaardisatie van technische protocollen. Er zijn ook nog enkele problemen met Cloud computing, die nog niet zijn opgelost, zoals hoe om te gaan met deels beschermde data. De verwachting is dan ook dat diensten die van essentieel belang zijn voor een instelling voorlopig nog in eigen beheer zullen blijven, omdat het eigen is aan de erfgoedsector eerst de kat uit de boom te kijken.

Na de inspirerende keynote volgden enkele parallelsessies. Ik heb gekozen voor de sessies over technologische strategieën, museale geo-informatie en evaluatie 2.0. Helaas waren de presentaties nogal wisselend van kwaliteit. Slechts weinig presentaties slaagden erin buiten de eigen projectkaders te kijken, zoals je als toehoorder vaak geen aansluiting kono vinden met je eigen praktijk.

Wat wellicht hierbij meespeelt, is dat de presentaties opgezet zijn als toelichting bij de artikelen in de congresbundel die is uitgedeeld bij de inschrijving. In de sessie over Technologische Strategieën verwezen alledrie de spekers naar hun artikel om meer uitleg te krijgen bij grafieken die ze kort lieten zien. Persoonlijk vind ik dat dit afbreuk doet aan de kwaliteit van de presentatie. Een presentatie is een ander medium dat een eigen dynamiek en aanpak verdient.

Dat gezegd hebbende, werden er wel een paar interessante observaties gedaan. Een van de presentaties, ook van het Indianapolis Museum of Art, ging in op cloud computing als technische oplossing voor de interessante website artbabble.org. In plaats van dure dedicated servers te huren, worden opslag en toegang ingehuurd via grote service providers, in dit geval Amazon S3 Storage Server. Naast lagere kosten is er ook een energiewinst: er is veel minder energieverbruik bij grootschalige, gedeelte webservices in een ‘cloud’ dan wanneer iedereen zijn eigen server heeft draaien. ‘Green computing’, dus. Er zijn nog wel enkele nadelen die nog niet zijn opgelost, zoals beveiliging en koppeling met eigen backup-systemen.

Een andere, tamelijk tegendraadse presentatie ging over de website Hoard-it, een erfgoedportal die tot stand komt door ongevraagd de inhoud van websites van musea te kopieren (‘scrapen’). De makers van Hoard-it zien dit als een veel goedkoper alternatief voor diensten als Europeana, waar heel veel gemeenschapsgeld in gaat zitten. De boodschap van de spreker, Dan Zambonin, was ook dat we vooral moeten inzetten of veel creatief hergebruik, en niet meer op het vervaardigen van allerlei nieuwe data. Persoonlijk vond ik het verhaal wat kort door de bocht. Hoard-it biedt op dit moment gegevens van 70.000 objecten van een tiental grote Engelse musea. In Europeana zijn inmiddels enkele miljoenen objecten samengebracht, ook uit kleinere instellingen.

Maar wat ik veel belangrijker vind: erfgoedinstellingen zijn zelf betrokken bij de bouw van Europeana en dat genereert heel veel kennis bij de deelnemers. Dat maakt de erfgoedsector veel mondiger in de digitale wereld. Laat Hoard-it dus vooral verder gaan met het stimuleren van hergebruik, maar ik zie niet in waarom de sector door zit soort initiatieven zou moeten stoppen met het investeren in gemeenschappelijke diensten op basis van automatische harvesting.

Een laatste presentatie die ik er uit wil halen, komt uit de sessie Evaluation 2.0. In deze presentatie van medewerkers van de Michigan State University werden de eerste resultaten getoond van een onderzoek naar de wijze waarop personen gezamenlijk kennis opbouwen met behulp van sociale websites. Op basis van een originele blogpost is gekeken welke patronen ontdekt kunnen worden in de (vaak honderden) reacties die op die blog zijn verschenen. De berichten worden in relatie tot elkaar geanalyseerd, bijv. hoeveel reacties onderbouwen de oorspronkelijke bewering, wanneer vindt differentiatie plaats door andere aspecten erbij te halen, wanneer worden andere bronnen erbij gehaald, en wanneer worden er andere vragen gesteld, zodat een nieuwe ‘thread’ kan starten e.d. Bij de analyse spelen inzichten in de klassieke retorica een belangrijke rol. Een interessante invalshoek om de kwaliteit van reacties in een 2.0-omgeving te analyseren. Het was wel jammer dat de sprekers geen voorbeelden toonden van 2.0 erfgoedsites.

Er is sprake van een media hype rondom cloud computing: ICT als gebruiksvoorwerp over het net. De UC Berkeley Electrical Engineering and Computer Science Department heeft het fenomeen onderzocht en samengevat in een leesbaar rapport. Genoemde voordelen:

• opschalen zonder planning
• bestand tegen piekbelasting (Europeana!)
• betalen op basis van werkelijk (wisselend) gebruik
• kostenbesparing tot factor 7 op elektriciteit, bandbreedte, onderhoud, software en hardware in de totale keten

Het rapport vergelijkt bekende voorbeelden van Cloud Computing zoals Amazon EC2, Google AppEngine en (recentelijk) Microsoft Azure en levert zelfs een formule die aangeeft wanneer grote rekensommen voordeliger in the cloud kunnen worden uitgevoerd.

Voor de meer visueel ingestelden is er een vermakelijk filmpje op YouTube over hetzelfde onderwerp. N.B.: de producent van deze animatie levert diensten op het gebied van Cloud Computing.

13-08-2009

Ook op de open source conferentie OSCON werd gesproken over cloud computing (met dank aan FARO voor de tip):