Een maandenlang traject is deze week afgerond: de uitbreiding van DE BASIS met twee nieuwe thema’s. Aan het pakket van minimumeisen voor het digitaal erfgoed zijn nu ook twee teksten toegevoegd over het beschrijving (metadata) en online presenteren van digitaal erfgoed (websitebouw).

De totstandkoming van de voorstellen kent een vastgestelde route. Onze ICT-redactie, met vertegenwoordigers uit het erfgoedveld, stelt de thema’s voor, een expertmeeting wordt belegd om te kijken welke standaarden en richtlijnen uit het ICT-register in aanmerking komen als een minimumeis, het tekstvoorstel wordt drie maanden op onze wiki ter aanvulling en discussie opengesteld voor iedereen, de ICT-redactie stelt voorlopige tekst vast na inspraakronde en daarna voeren we tien gesprekken met verschillende erfgoedinstellingen om het gebruik van de voorgestelde standaarden aan de praktijk te toetsen. Pas dan wordt het voorstel tot uitbreiding formeel goedgekeurd, door de ICT-redactie.

We gaan dus niet over één nacht ijs wat DE BASIS betreft. Toch blijkt het bepaald niet eenvoudig om de discussie met het erfgoedveld op gang te krijgen. Het is niet DEN, maar het erfgoedveld zelf dat op basis van zelfregulering bepaalt wat er in DE BASIS komt. Vandaar dat we sinds 2008 apart ook gesprekken met instellingen zijn gaan voeren. Daar komt veel informatie uit naar voren die instellingen wellicht liever niet op de wiki zouden willen zetten. De verslagen van deze gesprekken zijn overigens openbaar en kunnen dus allemaal worden nagelezen. Tijdgebrek en het gevoel niet deskundig genoeg te zijn om een tekstvoorstel over standaarden te kunnen beoordelen, zijn de belangrijkste redenen waarom mensen niet deel nemen aan de discussies op de wiki.

“Ik voel me niet expert genoeg om een technische tekst geschreven door de grootste experts op dat terrein te becommentariëren”
— een reactie op het gebruik van een wiki voor discussie

Op één specifiek onderwerp bezorgde ons dit veel hoofdbrekens: de webrichtlijnen. Overheidsorganisaties zijn gehouden aan het Kwaliteitsmodel Webrichtlijnen voor de ontwikkeling van hun website. Daarbij geldt kortweg: alles van het Rijk moet het doen, lagere overheden volgen. De regels zijn echter niet voor alle rijksinstellingen even gemakkelijk op te volgen, blijkt uit gesprekken die wij voerden. Vooral het aanbieden van een alternatief voor niet-tekstuele informatie (film, audio, stilstaand beeld) stuit op grote praktische en financiële bezwaren. Daarnaast blijkt ook nog eens dat wie niet hoeft, zich ook helemaal niet bezig houdt met webrichtlijnen. Dan gaat het binnen de erfgoedsector toch over het grootste deel van de instellingen. Dat maakt het extreem lastig om tot een algemene aanbeveling of richtlijn voor het hele erfgoedveld te komen.

Dit jaar willen we het hele project DE BASIS – dus zowel het idee van één pakket minimumeisen voor de digitalisering van cultureel erfgoed, als de opgenomen standaarden én de wijze van inspraak – in de vorm van een tussenevaluatie bespreken. Suggesties zijn van harte welkom op welke wijze u dat het prettigst zou vinden.

Immers, sinds de start van het project in 2006 beschikt DEN, naast een wiki en de ouderwetse e-mail, ook over dit weblog, twitterfeed, LinkedIn group om uw commentaar te geven. En als u het in een filmpje wilt zeggen, dan kunt u dat ook op ons YouTube-kanaal posten. Laat vooral uw stem horen!