Voor cultuurhistorisch onderzoek zijn tijdschriften van historische verenigingen, heemkundekringen en archeologische werkgroepen een belangrijke bron van informatie. Het vinden van bruikbare artikelen binnen de vaak zeer diverse en doorgaans slechts in kleine kring verspreide media, stelt onderzoekers echter wel voortdurend op de proef.

Sabine, oftewel Stichts Bibliografisch Netwerk Utrecht, heeft zich tot doel gesteld om zo’n 3500 artikelen uit tijdschriften van historische verenigingen en stichtingen die actief zijn in de provincie Utrecht te digitaliseren en doorzoekbaar te maken.

De 3500 artikelen worden toegevoegd aan de bibliografische internet-database waarin reeds 40.000 titels zijn opgenomen van publicaties die de Utrechtse cultuur en geschiedenis behandelen.

UNESCO en Google zijn een samenwerking aangegaan om de plekken die op de Werelderfgoedlijst staan virtueel toegankelijk te maken.

Op het moment zijn 19 van de 890 plekken toegankelijk via Google Street View. De overige 871 plekken worden in de komende periode nog via Google Earth en Google Maps toegankelijk gemaakt.

Bekijk een filmpje over dit project, inclusief beelden van de Kinderdijk, één van de Nederlandse bijdragen aan de Werelderfgoedlijst:

Dagblad Trouw maakt een kaart van het erfgoed van Nederland. Iedereen mag suggesties aanleveren, volgens een oproep van de krant. Een e-mailberichtje met de naam en het type monument, het adres en de plaats waar het te vinden is en natuurlijk korte beschrijving – liefst met foto’s – volstaat.

De erfgoedkaart van Dagblad Trouw, samengesteld door lezers en belangstellenden.

Het weergegeven erfgoed varieert momenteel van watertorens, stoomgemalen, luchtwachttorens tot muziektenten. De reeds geplaatste beschrijvingen zijn afkomstig van diverse bronnen als de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Forten.info en Wikipedia. Eerder maakte Trouw al een kaart van musea, maar ook van plaatsen waar gratis wifi wordt aangeboden, fietsverhuurplaatsen of biologische restaurants.

Op zich zijn websites met kaarten waarop cultureel erfgoed te vinden niet uniek. De website KICH, het uitgebreide monumentenoverzicht van de Stichting Open Monumentendag of WatWasWaar zijn inmiddels gevestigde namen op dit terrein en via dit blog hebben we ook enkele nieuwe iniatieven als Amersfoort 750 of Erf-goed.be besproken. Wél is het initiatief van Trouw nog steeds een van de weinige waarbij belangstellenden zelf, geheel in Web 2.0-stijl, informatie kunnen aanleveren.

Geo-informatie online heeft de toekomst. Het succes van Google Maps, Earth en nu ook Streetview inspireert tot nieuwe vindingen in het digitale erfgoedveld.

Eerder dit jaar ontving het Rotterdamse Gemeente-archief de VGI Innovatieprijs voor een mooie toepassing van Google Maps in het project Brandgrens, een website over het bombardement van de Maasstad in 1940. En vorig jaar viel Erf-goed.be in de prijzen, eveneens met een kaart waarop de foto’s en beschrijvingen van duizenden monumenten in Vlaanderen werden geprojecteerd.

Onlangs verscheen de website Amersfoort 750 op de kaart waarmee de stad veel historische informatie, uit de collecties van het Archief Eemland en Museum Flehite, waaronder oude stadskaarten, online zet. Zo zijn er de stadsplattegronden uit 1565, 1650, 1888, 1946 en 1979 te zien en kunnen deze over de moderne luchtfoto of wegenkaart worden geprojecteerd. Via een tijdlijn worden de belangrijkste Amersfoortse gebeurtenissen uitgelicht. Verder kunnen bezoekers wandelingen uitprinten en zelf informatie aan de website toevoegen.

Amersfoort 750 op de kaart

Veel historische gebouwen en andere bezienswaardigheden worden in kleine informatieblokjes toegelicht. In sommige gevallen is er zelfs een 3D-reconstructie, zoals bijvoorbeeld van de Onze-Lieve-Vrouwetoren met het oorspronkelijke kerkgebouw. Die toren is overigens in cartografisch opzicht weer interessant omdat deze tot de jaren zestig van de vorige eeuw het kadastrale middelpunt vormde voor de Rijksdriehoeksmeting in Nederland.

Erf-goed.be voegde vorige week de beschrijving van het vijfduizendste monument in Vlaanderen toe aan haar website. Wat twee jaar geleden begon als een vrijwilligersproject, is uitgegroeid tot een monumentendatabase van formaat.

Inmiddels zijn vijfduizend beschrijvingen en meer dan tienduizend foto’s door enthousiastelingen op de website gezet. Alle liefhebbers van het Vlaamse en Brusselse erfgoed kunnen hun mooiste erfgoedfoto’s doorsturen naar Erf-goed.be en zo meewerken aan het uitbouwen van de website.

De homepage van Erf-goed.be

De bedoeling van Erf-goed.be is het waardevolle erfgoed in Vlaanderen te documenteren, in kaart te brengen en te ontsluiten via het internet. De initiatiefnemers willen niet alleen dit erfgoed bekender maken bij een breed publiek, maar ook het maatschappelijke draagvlak ervoor vergroten.

Erf-goed.be maakt gebruik van de mogelijkheden van Flickr en Trippermap. Door geografische coördinaten toe te kennen aan de foto’s in Flickr, kunnen deze foto’s ook op een kaart van Vlaanderen worden gepresenteerd. Bij elke foto krijgt de bezoeker ook een korte beschrijving van het monument. Door het gebruik van een Creative Commons-licentie zijn de foto’s vrij beschikbaar voor niet-commercieel gebruik. In 2007 werd de website voor het originele gebruik van deze internettoepassingen beloond met de Innovatieprijs van de Vereniging voor Geschiedenis en Informatica.

Presentatie van de website MijnGelderland.nl over het erfgoed dat in Gelderland te vinden is. Zoeken kan op basis van de tien tijdperken (voorgesteld door Commissie De Rooij) en met behulp van een kaart uit Google Maps.

http://video.google.com/videoplay?docid=5096846276841771812

Het jubilerende Utrechts Monumenten Fonds – het fonds bestaat dit jaar 65 jaar – bevestigde vorige week de eerste streepjescode op een monument. De zogenaamde QR code, wat staat voor quick response, is een tweedimensionale streepjescode. Bezoekers kunnen deze code met hun mobiele telefoon scannen, waarna zij op een mobiele website alle historische informatie over het betreffende gebouw kunnen zien, inclusief foto’s van de binnen- en de buitenkant.

De eerste QR code op een Utrechts monument (Foto: Utrechts Monumenten Fonds)

Het Utrechts Monumenten Fonds is van plan al haar panden in de Utrechtse binnenstad van QR codes te gaan voorzien, zodat voorbijgangers direct informatie en foto’s over het pand kunnen opvragen. Hierdoor wordt het mogelijk om een interactieve wandeling langs de historische panden te maken. Het monumentenfonds is het eerste in Europa dat deze vorm van streepjescode gebruikt om op interactieve wijze het erfgoed met bezoekers en geïnteresseerden te delen.